Cymdeithas Gwenynwyr Meirionnydd Botwm Cymru

Prosiect Llochesi Gwenyn Meirionnydd

Cychwynnodd hwn fel prosiect ar y cyd rhwng ein Cymdeithas a Chymdeithas Hanes a Chofnodion Sir Feirionnydd, gyda help gan Gronfa Gymunedol Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri. Cychwynnodd y prosiect ar 28 Mai 2012.

Photograph

Ceudodau cysgodol wedi eu hadeiladu mewn waliau ac adeileddau eraill oedd y llochesi gwenyn i osod cawenni i gadw gwenyn i gynhyrchu mêl. Wrth i gychod gwenyn ddod yn fwy cyffredin o ganol yr 1800au fe wnaeth y defnydd o gawenni, ac felly llochesi, brinhau.

Mae'r Gymdeithas Ymchwil Gwenyn Ryngwladol (IBRA) yn cynnal gwefan ar lochesi gwenyn yn y Deyrnas Unedig ac mewn mannau eraill. Ar hyn o bryd mae naw safle llochesi gwenyn wedi eu cofnodi ym Meirionnydd, ond mae'r prosiect yn awr wedi cofnodi 12 arall ac mae'n debyg bod mwy eto heb eu darganfod. Mae'n bwysig ceisio eu canfod a'u cofnodi cyn iddynt fynd ar goll am byth.

Am ragor o wybodaeth gweler ein Taflen Wybodaeth ddwyieithog trwy glicio yma.

Adroddiad ar Gynnydd - 16 Gorffennaf 2014

Foto

Fel y dywedwyd, roedd naw safle wedi eu cofnodi ym Meirionnydd yn y gorffennol, y rhai mwyaf adnabyddus ger Gwesty'r Oakeley Arms, Maentwrog, Gwesty Rhiw Goch a Phlas Dolmelynllyn, Ganllwyd. Cylchredwyd y daflen wybodaeth am y prosiect i aelodau Cymdeithas Hanes Sir Feirionnydd a Chymdeithas Gwenynwyr Meirionnydd yn ogystal â rhai eraill â diddordeb a'r cyfryngau.

Cyn belled fe gafwyd rhyw 25 ymateb yn nodi safleoedd newydd posibl. Ymwelwyd â'r rhan fwyaf erbyn hyn, mae rhai ohonynt ar gyfer dofednod yn hytrach na gwenyn mae'n debyg - mae un yn bopty mawr - ond mae'n ymddangos bod y mwyafrif yn llochesi gwenyn. Mae ar y tîm angen ymweld â thri safle arall - dau ohonynt mewn ardaloedd uchel ac efallai eu bod wedi eu defnyddio er mwyn i'r gwenyn fynd i'r grug. Darganfuwyd dwy set o silffoedd gwenyn eithriadol nad oedd wedi eu cofnodi o'r blaen yn un safle. Bydd y prosiect yn cael ei gofnodi yn ddiweddarach eleni a bydd cronfa ddata ar-lein yr IBRA yn cael ei diweddaru.